dịchbệnh.com

Tùy bút cúm 11/05/09 Bản in E-mail
Bình luận - Cúm

Chẳng qua hiện nay người ta sợ điều người ta không biết, không hiểu. Sợ người bị nhiễm H5N1 rồi bị luôn H1N1, khi đó sẽ nguy to, vì nhiều genes trong 2 loại virus này khá giống nhau, dễ kết hợp lại thành 1 loại khác có cả đặc tính của cả 2.

Hoặc các viral particles làm genetic shift, genetic drift (khó hơn genetic shift, đây phải là bước nhảy vọt), thành loại thứ 3 khác, chỉ lấy tinh hoa của 2 loại này, do natural selection mà thành, khi đó thì làm sao mà đỡ, vì hiện nay cho dù có thuốc đầy đủ nhưng tỉ lệ chết sau khi bị nhiễm 1 trong 2 loại này đã khá cao.

Chính cái “không sát hại mạnh lắm” mới cực nguy. WHO có nhiều phương trình toán học, xác suất thống kê, đã tính ra có thể 2 tỉ người trên thế giới sẽ trở thành carriers (đem theo nhưng không/chưa phát bệnh) loại cúm H1N1 này. Ngầm hiểu họ có thể chết trước hết nếu H1N1 trong người họ có tính sát hại mạnh lên.

Trong đó chỉ cần 1/triệu nào đó nhiễm luôn H5N1 là đủ có 2 ngàn carriers chung cho cả 2 loại, trong đó CÓ THỂ sẽ có ít nhất 7 possible genetic mutations sau MỖI chu kỳ replication (khoảng vài chục phút), tạo ra ít nhất 11 biến thể:

  • [H5'-H1']N1 (cả 2 H5 và H1 thay đổi, làm thành H5′N1, H1′N1)
  • [H5'-H1]N1 (chỉ H5 thay đổi, làm thành H5′N1, H1N1)
  • [H5-H1']N1 (chỉ H1 thay đổi, làm thành H5H1, H1′N1)
  • [H5-H1]N1′ (chỉ N1 thay đổi, làm thành H5N1′, H1N1)
  • [H5'-H1']N1′ (cả 3 H5, H1, N1 thay đổi, làm thành H5′N1′, H1′N1′)
  • [H5'-H1]N1′ (cả H5, N1 thay đổi, làm thành H5′N1′, H1N1′)
  • [H5-H1']N1′ (cả H1, N1 thay đổi, làm thành H5N1′, H1′N1′)

Chú ý, thí dụ, tuy trường hợp (1) và (2) trên đây có H5 thay đổi, nhưng đây là các “independent events” (các việc xảy ra không liên quan đến nhau), H5′N1 trong (1) KHÔNG giống H5′N1 trong (2), do đó phải tinh chúng là các biến thể khác nhau của chung 1 viral strain thế hệ trước (F0).

Cùng lúc cho dù trong cùng một tế bào của chung 1 host, sự replication của nhiều identical viral genes có thể có mutations khác nhau, tạo ra hàng ngàn H5′N1 khác nhau. Dấu prime (’) chỉ đại diện cho THẾ HỆ (F1, F2, v.v…) bị mutated.
——————
Đây là tính theo phương trình [(2^3) -1] ít nhất mutation possibilities cùng lúc, tạo ra ít nhất 11 biến thể cho MỖI chu kỳ NẾU có genetic mutation xảy ra, cho MỖI 1 strain virus cúm H1N1 và H5N1. Mỗi chu kỳ chỉ mất vài chục phút, hàng tỉ viral particles được tạo ra.

Đây chỉ tính 2 genes hay thay đổi nhất, trong thực tế virus H1N1 có 8 genes: HA, NA, M, NP, NS, PA, PB1, PB2. Ngoài ra còn các loại virus cúm heo H1N2, H3N2, and H3N1 chưa lây qua người, nhưng biết đâu chỉ là vấn đề thời gian?

Khi đó phương trình trên phải là, thí dụ có thêm H3N2, con số kinh khủng possible mutation possibilities cho MỖI chu kỳ H5N1, H1N1, H3N2: [(2^5)-1] !

Chưa hết, số biến thể sinh ra còn cao hơn, vì mỗi 1 genetic mutation cỏ thể gây ra nhiều biến thể khi các viral particles combine lại, thí dụ chỉ một N1′ có thể gây ra H1N1′, H5N1′, H3N1′ !

Rồi còn N1”, N1”’, N1””, H1′N1”’, H5”N”’, v.v… và v.v….
————————
Chỉ 1 vài ngay sau khi một bệnh nhân mắc cả H1N1 và H5N1, hàng tỉ H1N1, H5N1 khác nhau sẽ sinh ra, trong đó xác suất cho một biến thể virus nào đó có sức sát hại cao + lây nhiễm cao, rất có thể sẽ xuất hiện và lan truyền, sát hại khắp nơi.

Nói tóm, các nhà khoa học đang lo ngại 3 tình huống:

  1. H1N1 có thêm tính sát hại cao.
  2. H5N1 thêm tính lây nhiễm cao (hiện sát hại cao hơn H1N1, nhưng lây nhiễm thấp hơn)
  3. Một loại kết hợp H5N1 + H1N1 do người bị nhiễm cả hai tạo ra, thành 1 trong 11 loại kể trên sau 1 chu kỳ, 11^2 sau 2 chu kỳ, và nói chung là 11^x trong đó x là số chu kỳ replication.

Nguy hơn nữa, hiện nay chưa, chứ không loại trừ khả năng 6 genes kia cũng có thể, ngày nào đó, biến đổi thành loại khác và gây hại cho người.

Trong thực tế, cho dù chỉ có H1N1 và H5N1, sẽ có H1”, H5”, N1” (2 phẩy, cho chu kỳ sau khi đã có biến thể 1 phẩy), và lại sẽ có H1”’, H5”’, N1”’ và tiếp tục không ngừng

Không lẽ nay loài người mỗi năm phải chích vaccine cúm Influenza A, mỗi vài tháng chích vaccines cúm H5N1, cúm H1N1?
——————————-
Còn vấn đề khác khá nghiêm trọng theo bài này của một số nhà nghiên cứu tại Seoul National University, xuất bản năm 2006:

http://tinyurl.com/qgz5xv

Câu kết luận như sau: “These results suggest that North American swine influenza virus has actually been transmitted to pigs in Korea.” (Các kết quả này cho thấy virus cúm heo tại Bắc Mỹ đã thật sự lây lan cho heo tại Hàn quốc”.

Nói khác đi, các con heo tại Hàn quốc hiện nay, bị lây virus cúm H1N1 từ Bắc Mỹ, sẽ rất có khả năng ĐANG hoặc SẼ làm hosts cho các virus cúm H1N1 rất giống loại từ Bắc Mỹ kỳ này, và từ đó các virus cúm H1N1 từ Hàn quốc sẽ từ heo nhảy sang người.

Tương tự, tại VN. Nếu có nghiên cứu đầy đủ, tôi nghĩ có thể một số heo tại VN cũng bị nhiễm H1N1 tại Bắc Mỹ. Việc nghiên cứu phải nên được thực hiện, nếu tìm ra đàn heo nào có phylogenic relationship cao với loại H1N1 hiện nay đang lây lan thì tốt hơn nên mau chóng diệt trừ, tuy quá trễ nhưng vẫn hơn không.

Và nếu một số virus H1N1 tại Bắc Mỹ đã từ heo lây qua người, đó chỉ là vấn đề thời gian cho cùng loại virus H1N1 tại khắp nơi trên thế giới - cho dù phylogenic relationship không quá gần với loại từ Bắc Mỹ - lây từ heo qua người.

Phen này loài người sẽ khó có ngày nào yên ổn với kẻ thù mới này.


Nguồn: Dr. Tran, Blog Minh Biện [1].

[1] http://www.minhbien.org/?p=853&cpage=1#comment-16114

 

Cùng chủ đề

Lượt bài viết được đọc : 166450
Có 3 khách đang truy cập