| Tuỳ bút cúm 27/05/09: Margaret Chan |
 |
 |
| Bình luận - Cúm |
|
Bà Margaret Chan, Tổng Giám đốc của Tổ chức Y tế Thế giới, đã có một bài phát biểu quan trọng. Bài này có thể được xem tại đây [1]. Tôi có một bài trích dịch các ý kiến của bà tại đây [2]. Trong bài này, bà đã đề cập đến một số vấn đề "nổi cộm" khi virus cúm A (H1N1) đang hoành hành hiện nay: 1. Một số nước đang đề nghị WHO thay đổi thang các pha cảnh báo của đại dịch cúm. Các pha này hiện nay đang dựa chủ yếu vào sự lây nhiễm mang tính địa lý, mà chưa chú trọng đến mức độ trầm trọng của bệnh cúm. Theo tôi, đề nghị này của các quốc gia là đáng quan tâm, và khá chính đáng. Tại sao lại như vậy? Thứ nhất, nếu để các pha từ 1-6 như hiện nay, với 6 là mức cao nhất, thì có thể sẽ làm cho dân chúng hoảng sợ. Pha 6 chỉ ra là virus mới đang lây nhiễm từ người sang người tại 2 vùng địa lý WHO khác nhau trên thế giới. Điều này hiện nay đang xảy ra, với các ca từ người sang người ở Mexico, Hoa Kỳ, Nhật, và Úc. Nếu chính xác theo thang các pha cảnh báo, thì WHO đã phải nâng lên mức 6. Nhưng họ chưa làm. Một phần là vì sự phản đối của các nước, phần nữa là pha 6 là pha cao nhất, nhưng chưa thực sự phản ánh một đại dịch cúm đang hoành hành. Theo định nghĩa thì một đại dịch cúm phải có mức độ bệnh (morbidity) và mức tử vong (mortality) cao. Thứ hai, do thang 1-6 hiện nay chưa diễn tả đại dịch cúm chính xác nên cái thang này cần phải thay đổi càng sớm càng tốt. Tôi cho là vẫn nên giữ lại thang 1-6 hiện nay, và thêm pha số 7, là cúm đã lây truyền từ người sang người trên 2 vùng địa lý của WHO, và gây ra mức độ bệnh nặng, và tử vong cao (chỉ ra tỉ lệ % trên tổng số nhiễm, và tổng số đã tử vong). Khi đến pha 7, thế giới đang rơi xuống vực với hàng triệu người chết. 2. Đây là một virus lây lan cực kỳ nhanh. WHO tin chắc và khẳng định rằng nó sẽ tiếp tục lây lan đến các quốc gia khác và cũng tiếp tục lây lan trong các nước hiện đang bị nhiễm. Tôi cũng tin chắc là nó sẽ lan đến VN không sớm thì muộn, nhưng sẽ không quá muộn. Trong bài trước, tôi đã bàn sơ đến khả năng không cao của các máy phát hiện thân nhiệt tại sân bay và cửa khẩu, thiết nghĩ cũng nên nói lại trong bài này. Rất nhiều trường hợp nhiễm H1N1 vẫn không bị sốt gì, nhưng lại có thể truyền virus sang cho người khác dễ dàng, vì vậy khả năng virus lọt qua kiểm dịch và vào VN là điều chắc chắn. Nên nhớ là virus đã lọt qua kiểm dịch và vào các nước phát triển cao như Nhật, Úc, New Zealand, kể cả khi các nước này đã thiết lập hàng rào kiểm dịch. 3. H1N1 là một virus rất xảo quyệt và âm thầm. Nó cứ thế lây lan mà không quá ồn ào hay làm cho bệnh nhân bị bệnh nặng ngay. Chính vì điều này, virus có khả năng xuyên thủng các biên giới quốc gia, và phát tán rộng. Chính vì nó âm thầm, nó cũng đã làm cho nhiều người giảm quan tâm đến nó. Tôi đã đọc nhiều ý kiến cho rằng: * WHO và các nước giàu đang quá cảnh giác không cần thiết, * VN không phải mua Tamiflu để chuẩn bị vì:
Tôi cũng giống như bà Chan, cho là tất cả người Việt chúng ta cần phải cảm ơn WHO và các nước đã phát triển, vì họ đã huy động toàn bộ sức lực để giới hạn lây lan virus, nghiên cứu về virus trong một tốc độ kỷ lục, và thường xuyên cập nhật thông tin cho cả thế giới biết. Thử hỏi 1 câu: dịch tả và sốt xuất huyết đang hoành hành tại VN, chúng ta đã biết gì về 2 dịch bệnh này, cả về vi sinh/virus học, tế bào học, dịch tễ học, và lâm sàng? Chúng ta chỉ biết các điều như thịt chó và mắm tôm là nguồn dịch tả... Tôi cho là các khẳng định này không chính xác. -------------------- [1] http://www.who.int/dg/speeches/2009/62nd_assembly_address_20090522/en/index.html [2] http://dichbenh.com/index.php/tin-tuc/39-dien-van-be-mac-dai-hoi-y-te-the-gioi-cua-tong-giam-doc-who-trich Hồ Xuân Thiện Giải thích thêm: Xin nói rõ ở bài trên là dịch tả không phải do virus gây ra (và câu này không liên quan gì đến câu dưới đây). Nhưng có vẻ như VN vẫn chưa hiểu gì một cách thật sự khoa học về căn bệnh này trong điều kiện nước mình. |
