1. Tình hình H1N1 tại VN

Cho đến ngày 01/07/2009, Bộ Y tế VN thông báo đã ghi nhận 166 ca dương tính với virus H1N1 (miền Nam: 144, Trung: 8, Bắc: 14) [1].

Đến nay, virus H1N1 tại VN chỉ được phát hiện trên người vừa từ nước ngoài về, hoặc người tiếp xúc trực tiếp với họ. Vẫn chưa phát hiện trường hợp nào bị cúm H1N1 mà không liên quan gì đến người từ nước ngoài về. Các bệnh nhân hiện đang được cách ly, điều trị tại các bệnh viện trong tình trạng sức khỏe ổn định [2].

Có một số báo VN đăng là hiện nay đang có hiện tượng quá tải số người bị cúm H1N1 và người đang bị nghi ngờ có cúm [3].

Nhiều nhận định cho rằng đã đến lúc ngành y tế TPHCM cần chuyển sang một phương án mới nhằm ứng phó dịch bệnh ở cấp độ mới [4]. Tôi cho rằng nhận định này cần phải dựa vào các tính toán dựa trên số liệu thực tế. Theo Trung tâm Bảo vệ và Phòng ngừa Bệnh Hoa Kỳ (CDC), cứ 1 bệnh nhân được phát hiện có cúm H1N1 do bị lây từ người khác trong cộng đồng thì đã có ít nhất 20 (hoặc hơn) người khác cũng bị nhiễm cúm nhưng không được phát hiện. Vì vậy, Hoa Kỳ có chính thức khoảng 21.000 người được các phòng thí nghiệm xác nhận nhiễm H1N1, nhưng y tế nói là đã có hơn 1 triệu người bị nhiễm thật sự. VN chưa có số liệu tỉ lệ này, nhưng có thể dựa vào đây để tính toán ra trong nước mình đã có bao nhiêu.

Có giới chức y tế tuyên bố là nếu VN có hơn 100 ca nhiễm H1N1 thì cả nước sẽ chuyển sang một giai đoạn điều trị mới [5].

Đã có hơn 100 ca cúm H1N1 mấy ngày rồi. Sao chưa thấy chuyển pha?

Vừa qua báo chí VN đã nói lên lo lắng cho nguy cơ tái tổ hợp cúm gia cầm và cúm A/H1N1 [6]. Tuy nhiên, tôi đọc mãi mà chẳng thấy nhà báo nào phân tích vì sao lại có nguy cơ tái tổ hợp cao.

Để tái tổ hợp của 2 chủng virus H1N1 và H5N1, ngoài việc 2 chủng này lây nhiễm phổ biến trong cộng đồng, và có thể nhiễm lên cùng 1 cá thể ký chủ, thì còn cả việc sắp xếp bộ gene thế nào, và các rào cản về di truyền. Một thể virus đã được tái tổ hợp không có nghĩa cũng là một thể virus có khả năng lây truyền.

2. Tình hình H1N1 trên thế giới

Thống kê dịch cúm H1N1 ngày 29/06/2009 của WHO cho biết: 70.893 bệnh, tăng hơn 3 ngày trước 11.079, 311 tử vong, tăng hơn 3 ngày trước 48. Lần đầu tiên, trung bình 1 ngày thế giới có gần 4.000 ca nhiễm cúm mới được xác nhận bởi các phòng thí nghiệm [7].

Những ai làm về dịch tễ học hoặc modeling có lẽ sẽ có nhiều số liệu rất quý giá về sự lây lan của H1N1. Chỉ trong vòng vài chục ngày, virus này đã lây lan ra gần như toàn cầu. Các quốc gia hiện nay chưa xuất hiện trên bản đồ cúm thế giới chỉ vì (1) bị cô lập và không ai chơi (ví dụ: Miến Điện/Bắc Triều Tiên), và (2) nghèo và xấu không ai thèm đến du lịch (ví dụ: châu Phi).

Câu nói "Bệnh nhà giàu nhưng nghèo phải chuẩn bị" vẫn còn giá trị trong tình hình hiện nay [8].

3. Tình hình H5N1 tại Ai Cập

Ngày 01/07/2009, Bộ Sức khỏe Ai Cập đã thông báo về 3 ca nhiễm cúm H5N1 trên người [9].

Cả 3 ca xảy ra tại 3 bang khác nhau, đều có tiếp xúc trực tiếp với gia cầm bệnh/chết, và đã được điều trị bằng tamiflu. 2 ca đã được xuất viện, và ca còn lại đang có tình trạng ổn định.

Vậy là đến nay Ai Cập đã có 81 ca nhiễm H5N1 với 27 tử vong. Tỉ lệ 33%.

--------------------

[1]: http://www.moh.gov.vn/homebyt/vn/portal/InfoDetail.jsp?area=58&cat=1456&ID=7465

[2]: http://www.moh.gov.vn/homebyt/vn/portal/InfoDetail.jsp?area=58&cat=1456&ID=7462

[3]: http://vietnamnet.vn/xahoi/2009/06/852562/

[4]: http://nld.com.vn/20090629122248260P0C1050/ca-nuoc-co-106-ca-nhiem-cum-ah1n1.htm

[5]: http://vietnamnet.vn/xahoi/2009/06/854732/

[6]: http://www.thanhnien.com.vn/News/Pages/200927/20090629171546.aspx

[7]: http://www.who.int/csr/don/2009_06_29/en/index.html

[8]: http://dichcum.com/index.php/cung-nhau-ngam-nghi/85-benh-nha-giau

[9]: http://www.who.int/csr/don/2009_07_01/en/index.html

Hồ Xuân Thiện

Tựa đề bài viết bị ảnh hưởng bởi bài hát Sao Chưa Thấy Hồi Âm của Châu Kỳ:

"Theo năm tháng hoài mong,
thư gởi đi mấy lần,
đợi hồi âm chưa thấy.

Em ơi nhớ rằng đây,
còn có anh đêm ngày,
hằng thương nhớ vơi đầy..."